• TAB - Kolejny element
  • SHIFT + TAB - Poprzedni element
  • SHIFT + ALT + F - Wyszukiwarka
  • SHIFT + ALT + H - Strona główna
  • SHIFT + ALT + M - Zawartość strony
  • SHIFT + ALT + 1 do 2 - Wybór menu
  • ESC - Anulowanie podpowiedzi

Historia i zabytki

Dwór w Rudnikach - obecnie nieistnieje
RUDNIKI - swoją nazwę zawdzięczają złożom rudy żelaza. Od dawna funkcjonowała "nazwa służebna odznaczająca rudników, czyli górników i rymarzy zajmujących się wytapianiem rudy".

Nasza przeszłość jest o tyle ciekawa, że korzeniami swymi sięga daleko wcześniej niż źródła pisane, choćby pierwsza pewna wzmianka z roku 1381 - pochodząca z dokumentu Władysława Opolczyka.

A ponieważ dzieje Rudnik ściśle związane są z dziejami parafii, trzeba przytoczyć tu historyczną datę 1397 r. jako tą, która potwierdza istnienie i funkcjonowanie Parafii p.w. Św. Mikołaja.

Wioska od końca XIV wieku znajdowała się w prywatnym posiadaniu jako szlachecka. W ciągu następnych wieków największe zasługi dla rozwoju Rudnik wniosły następujące rody: 

W historię Polski wpisane są dzieje Rudnik i okolicy. W ogrodzie dworskim jeszcze w końcu XIX wieku znajdował się szczególny ślad przeszłości - stary kurhan, zwany szwedzkim. I chociaż tajemnicą owiane jest jego znaczenie, to decyzję jego budowy wiążemy z nieznanym nam wydarzeniem związanym z obecnością wojsk szwedzkich na tym terenie.

Miączyńscy, jako dziedzice Rudnik, przeżyli tu okres zaborów powstania styczniowego. Za nich doszło tu do jednej z największych bitew stoczonych w województwie kaliskim między wojskami carskimi a powstańcami. Było to w roku 1863. Z tego czasu w pobliskim lesie strojeckim mamy smutny ślad tych wydarzeń. Jest to obelisk upamiętniający hrabiego Tomasza Potockiego, który czynnie zaangażowany w organizacji powstańczej, wobec groźby aresztowania przez Rosjan, odebrał sobie życie.

Warto wspomnieć, iż dzisiejsze zamiłowanie do wiedzy i jej zdobywania, nasze dzieci i młodzież odziedziczyły po przodkach. Możemy się pochwalić faktem, że w XV wieku na Uniwersytecie Krakowskim studiowało sześciu młodzieńców z Rudnik (podczas gdy z Częstochowy tylko czterech).

W niepodzielnym stopniu dzieje Rudnik wiążą się z dziejami Parafii. Jak już wspomniano wcześniej Parafia istniała już na pewno w 1397 r. Być może powstała w połowie XIV wieku lub wcześniej. Życie parafii centralizuje się wokół kościoła. Obecny, wybudowany w 1830 r. jest już trzecim z kolei. Nie wiemy jak wyglądał pierwszy kościół, aczkolwiek na podstawie dokumentu z 1688 r. dowiadujemy się, że były w nim trzy bogato zdobione ołtarze.

W 1691 r. w Rudnikach wybudowany został drugi kościół, również drewniany, konsekrowany 1763 r. przez ks. bpa Ignacego Kozierowskiego. Kościół ten rozebrano po wybudowaniu obecnej, murowanej świątyni.

Brak opisu obrazka Brak opisu obrazka

W XVII wieku parafia Rudniki znajdowała się w oficjalacie wieluńskim, archidiakonacie uniejowskim, dekanacie krzepickim, województwie sieradzkim, powiecie ostrzeszowskim.

Rudniki przynależą nieprzerwanie do Ziemi Wieluńskiej, która w latach Księstwa Warszawskiego pełniła rolę pogranicza polsko -niemieckiego, a po utworzeniu Królestwa Kongresowego była obszarem pogranicznym zaborów rosyjskiego i pruskiego. Rudniki wpisały się również w historię walk narodowo-wyzwoleńczych. Podczas powstania styczniowego (22 IV 1863 r.) stoczono w okolicach Rudnik jedną z największych bitew między wojskami carskimi a powstańcami w ówczesnym województwie kaliskim.

Do guberni kaliskiej Rudniki należały także w początkach XX wieku.

Rozwój życia kulturalnego i w ogóle wzrost znaczenia nastąpił zdecydowanie po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

Do 1973 r. działało na naszym terenie 5 gromadzkich rad narodowych przynależnych do powiatu wieluńskiego w województwie łódzkim. Dnia 1 stycznia 1973 r. uchwałą WRN w Łodzi utworzona została GMINA RUDNIKI, która już po 2 latach, po kolejnej reorganizacji struktur administracyjnych, znalazła się w województwie częstochowskim, a obecnie - w województwie opolskim.

W obrębie gminy Rudniki znajdują się 3 obiekty architektury i budownictwa wpisane do Rejestru Zabytków:

  1. Bugaj Stary - dwór w zespole parkowym, koniec XVIII w. - wpisany do Rejestru Zabytków  pod poz. 395/83 z dnia 26.11.1983 r.
  2. Jaworzno – kościół parafialny p.w. św. Trójcy, XVI-XX w. - wpisany do Rejestru Zabytków pod poz. 937/67 z 30.12.1967 r.
  3. Żytniów – kościół parafialny p.w. św. Marcina, XVII w. - wpisany do Rejestru Zabytków pod poz.  490-XIV-63 z 12.08.1949 r. oraz 977/67 z dnia 30.12.1967 r.

Dwór w Bugaju   Brak opisu obrazka Brak opisu obrazka Brak opisu obrazka   Brak opisu obrazka Brak opisu obrazka

Na terenie gminy Rudniki znajduje się obecnie 5 obiektów zabytkowych, stanowiących nieruchome zabytki techniki. Wszystkie zabytki techniki, należą również do Gminnej Ewidencji Zabytków.

Są to:

Obecnie wszystkie te obiekty znajdują się w rękach prywatnych.

Wapiennik w Słowikowie Brak opisu obrazka

Przy Ośrodku Kultury w Rudnikach działa Gminna Izba Tradycji w Rudnikach, w której gromadzimy maszyny, przedmioty, meble itp. związane z życiem na wsi. Zbiory są bardzo ciekawe i różnorodne. Zapraszamy.

Brak opisu obrazka Brak opisu obrazka Brak opisu obrazka

Wersja XML

Gmina Rudniki
ul. Wojska Polskiego 12A
46-325 Rudniki
tel. 34 359 50 72
fax 34 359 50 13
e-mail:
Statystyka wizyt:
ogółem: 7310122
w tym miesiącu: 76659
dzisiaj: 904

Polityka prywatności
Strona utworzona w standardzie WCAG 2.1